Strona główna: Zaprojektuj swój zysk

EN PL
 

Instytut Wzornictwa Przemysłowego

 
 
Strona główna - Zaprojektuj Swój Zysk / Wiedza / Historia polskiego wzornictwa / Lata 90.

Doktor Krystyna Łuczak-Surówka

Historyk sztuki i designu,
wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Krystyna Łuczak-Surówka 

Lata 90. 

Problemy transformacji

W roku 1989 Polska wkroczyła w okres transformacji systemu państwowego, której podstawą było uchwalenie w 1997 roku nowej konstytucji oraz budowa opartego o demokrację parlamentarną systemu politycznego i prawnego.

Modernizacja przemysłu przebiegała powoli, wiele zakładów przemysłowych zbankrutowało. Uczestnictwo w modelu konkurencyjnej gospodarki rynkowej było nowością zarówno dla producentów, jak i projektantów. Wdrażanie krajowych wzorów okazało się trudne w obliczu intensywnej międzynarodowej wymiany towarów, wprowadzającej do obrotu produkty o wyższej jakości, estetyce i często również korzystniejszej cenie.

Zmiany ustrojowe miały fundamentalne znaczenie również dla kultury. Zniesienie cenzury przyniosło wolność działań twórczych, ale pojawiły się nowe zagrożenia – komercjalizacja i napływające z Zachodu wzorce kultury masowej. Zarówno sztuka, jak i wzornictwo musiały stawić czoło nowym wyzwaniom.

Dla wzornictwa nowa sytuacja oznaczała nieuniknioną konfrontację ze światowymi wyrobami i zdobyczami techniki oraz potrzebę wprowadzenia nowych umiejętności, jak sprawne zarządzanie, konkurencyjność, elastyczne dostosowywanie się do zmian oraz nowy model pracy (niezależne studio) i zastosowanie komputerów w procesie projektowym. Tym warunkom starali się sprostać w latach 90. działający na rynku indywidualni projektanci oraz powstające, niewielkie (przeważnie kilkuosobowe) firmy projektowe, jak Ergo Design, NC Art, NPD, Triada Design, Towarzystwo Projektowe.

Z tymi samymi problemami zetknęły się związane z wzornictwem instytucje, w tym wyższe uczelnie. Wprowadzano w nich zmiany programowe i pojawiły się kolejne wydziały dedykowane wzornictwu: Wydział Architektury i Wzornictwa w Poznaniu oraz Wydział Architektury Wnętrz i Wzornictwa we Wrocławiu.

W obliczu nowej sytuacji polityczno-gospodarczej dostrzeżono potrzebę przeformułowania działalności IWP, jednak pomimo programu reformy, opracowanego w roku 1994 przez niemiecką firmę doradczą na zlecenie Krajowej Izby Gospodarczej, struktura i działanie Instytutu nie uległy większym zmianomWażnym wydarzeniem było rozpoczęcie w IWP, w ramach działań o charakterze promocyjnym, programu „Dobry Wzór”(1993), opartego o formułę konkursu i ekspozycji najlepszych w bieżącym roku wzorów, będących w produkcji, a następnie, w roku 1998, konkursu „Design Młodych”. Wśród wystaw Instytutu znalazły się również „Wzornictwo a ergonomia” (1993) i „Sztuka a przemysł” (1995).

W roku 1993 przy krakowskiej ASP powstała  Fundacja „Rzecz Piękna”, której celem jest m.in. prowadzenie działalności edukacyjnej, informacyjnej i promocyjnej w zakresie wzornictwa. W latach 90. Fundacja rozpoczęła organizowanie Biennale Sztuki Projektowania – konkursów i wystaw podejmujących kolejno następujące tematy: „Krzesło” (1994), „Lampa” (1996), „Zegar” (1998).

Pomimo rosnącego potencjału polskiego wzornictwa, objawiającego się w projektach i nagrodach konkursowych, nadal wiele wzorów nie wkraczało w fazę seryjnej produkcji. Jednym z kluczowych powodów tego stanu rzeczy była polityka państwa w zakresie wzornictwa, czy też właściwie jej brak, pomimo że w ocenie międzynarodowych ekspertów była to dziedzina mająca w Polsce ogromne perspektywy rozwoju, o czym świadczy m.in. włączenie jej do programów stypendialnych Fulbrighta, British Council.

Wcześniej:
Lata 80.

Później:
Lata 2000-2009

  • SYSTEM WŁĄCZNIKÓW I GNIAZD ELEKTRYCZNYCH NOVA PLUS
    Projekt Jacek Cynke, Przemysław Gierałtowski (wzór), materiał melamina, metal, tworzywo sztuczne, data 1993. Producent: Spółdzielnia Inwalidów „Powstaniec” w Karpicku k. Wolsztyna. Foto. archiwum IWP
  • SYSTEM KUCHENEK GAZOWYCH I ELEKTRYCZNYCH AMICA 60
    Projekt NC Art (Tomasz Rudkiewicz), data 1994. Producent: „Amica” we Wronkach Fot: NC Art
  • SZYBOWIEC PW-5 SMYK
    Projekt Zespół Lotniczych Konstrukcji Kompozytowych Politechniki Warszawskiej pod kier. Romana Świtkiewicza, materiał kompozyty szklano-epoksydowe, data 1994. Producent: Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL Świdnik” SA w Świdniku Foto. archiwum IWP
  • CERAMIKA
    Projekt Bronisław Wolanin (forma), materiał kamionka, dekoracja stempelkowa, data 1995. Producent: Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu. Foto. archiwum IWP
  • CERAMIKA
    Projekt Bronisław Wolanin (forma), materiał kamionka, dekoracja stempelkowa, data 1995. Producent: Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego „Ceramika Artystyczna” w Bolesławcu. Foto. archiwum IWP
Ocena:     
Komentarze: 0
Zaloguj się aby dodać opinię

Logowanie do profilu

 

 

Nie posiadasz jeszcze konta? Załóż bezpłatne konto w portalu ZSZ.

Nie pamiętasz hasła? Zamów nowe hasło.
UWAGA - warunkiem jest obecność adresu e-mail przypisanego do konta, dla którego zamawiane jest nowe hasło.

Zakładanie konta

Podany login, poza rolą w procesie logowania na swoje konto, będzie służył do sygnowania wszystkich akcji użytkownika dokonanych w obrębie portalu.
Login nie może zawierać następujących znaków:
\ / : * ? "< > |
ani zaczynać się od kropki.
*
 
*
 
Jako hasło proszę wpisać ciąg przynajmniej 7 znaków, zawierający co najmniej jedną cyfrę lub znak specjalny (na przykład #, $, %).
*
*
*
 

 
 
 
 
 
Patroni medialni
Patroni medialni
Innowacyjna Gospodarka Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.