Strona główna: Zaprojektuj swój zysk

EN PL
 

Instytut Wzornictwa Przemysłowego

 
 
Strona główna - Zaprojektuj Swój Zysk / Wiedza / Historia polskiego wzornictwa / Lata 2000-2009

Doktor Krystyna Łuczak-Surówka

Historyk sztuki i designu,
wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Krystyna Łuczak-Surówka 

Lata 2000-2009 

Nowe otwarcie

W roku 1999 w ostatecznej wersji rządowego programu Ministerstwa Gospodarki zatytułowanego „Zwiększanie innowacyjności gospodarki w Polsce do 2006 roku” nie znalazło się miejsce dla wzornictwa. Irracjonalnie, w okresie intensywnego rozwoju polskiej gospodarki rola tej dyscypliny jako ważnego elementu wzrostu konkurencyjności i innowacyjności nadal była przez czynniki oficjalne niedostrzegana. W świadomości władz, a także społeczeństwa i mediów, design długo kojarzony był ze sztuką, co wprowadzało jednowymiarowe, a w związku z tym błędne postrzeganie tej dyscypliny.

Pomimo tego niezbyt zachęcającego wstępu, początek XXI wieku przyniósł znaczące zmiany w rozwoju polskiego wzornictwa, w których niewątpliwie ogromną rolę odegrały wzmożona aktywność środowiska projektantów oraz rosnące zainteresowanie społeczne. Polski przemysł oraz władze dostrzegły obowiązującą od dawna na świecie zasadę, że wzornictwo, często z jednej strony jest nośnikiem tradycyjnych wartości czy elementem budowania narodowej tożsamości, z drugiej ukierunkowane jest na przyszłość, a z punktu widzenia ekonomii państwa po prostu się opłaca. Polska będąca od 2004 roku członkiem Unii Europejskiej nie mogła tego nie zauważyć.

Opracowany przez Ministerstwo Gospodarki program Innowacyjna Gospodarka, dotyczący lat 2007-2013, wprowadził zapisy korzystne dla rozwoju wzornictwa (między innymi dzięki działaniom SPFP i IWP), postrzegając tą dziedzinę, wzorem gospodarek wielu innych państw, jako ważny czynnik rozwoju innowacyjności. Jest to tym bardziej cenne, że w chwili obecnej, w sytuacji kiedy gospodarka światowa i krajowa musi stawić czoło kryzysowi, wzornictwo przemysłowe jest jednym z narzędzi, po które warto sięgnąć. Narzędzi, które - jak pokazuje historia - jest wysoce skuteczne w walce z kryzysem. 

Krakowska Fundacja „Rzecz Piękna”, obok kontynuacji Biennale Sztuki Projektowania („Zabawka” 2000; „Stół” 2002), wprowadziła na polski rynek wydawniczy w roku 2001 kwartalnik „2+3D”, będący do chwili obecnej najbardziej reprezentatywnym polskim czasopismem na temat wzornictwa, znanym i cenionym w kraju, jak i za granicą.

Od 2005 roku aktywnie działa Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie, który od roku 2006 organizuje konkurs, z czasem połączony z wystawą, pod nazwą „Śląska Rzecz”. Wydaje również profesjonalny biuletyn o wzornictwie „I”.

Od roku 2006 zasadniczym zmianom uległ Instytut Wzornictwa Przemysłowego. Przekształcił się w strategicznego doradcę przedsiębiorstw i instytucji w dziedzinie wzornictwa. Wśród jego działań znalazły się m.in.: program kluczowy „Zaprojektuj Swój Zysk – Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez wzornictwo” dofinansowany ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka; studia podyplomowe Design Management; projekty badawcze w zakresie wzornictwa i ergonomii; promocja wzornictwa poprzez wystawy polskich i zagranicznych wzorów dobrych praktyk; konkursy wzornicze; Instytut opracował pierwszy w Polsce „Słownik Projektantów Polskich” on line; Gdynia Design Days - międzynarodowe dni designu krajów nadbałtyckich; i oczywiście kontynuacja dotychczasowych programów Dobry Wzór i Young Design (wcześniej Design Młodych).

W roku 2007 zainaugurował działalność Łódź Design Festiwal, który obok części kuratorskich wprowadził w roku 2008 konkurs „Make me” dla młodych designerów. Od roku 2008 w Gdyni jest gospodarzem kolejnego festiwalu, organizowanego we współpracy z IWP - Gdynia Design Days.

Wzornictwo przemysłowe w systemie szkolnictwa wyższego obecne jest na wszystkich polskich Akademiach Sztuk Pięknych ((Warszawa, Kraków, Poznań, Gdańsk, Wrocław, Łódź i Katowice) oraz niektórych Politechnikach i uczelniach prywatnych. Potencjał młodych projektantów można oceniać w czasie wystaw kończących każdy rok akademicki przygotowywanych indywidualnie przez uczelnie oraz na wystawach :„Design Młodych” (IWP); „Najlepsze dyplomy projektowe” (od 2007, Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie, czasopismo „2+3d”).

Znacząco zwiększyła się liczba wystaw i wydarzeń szeroko promujących polskie wzornictwo i związane z nim tematy. DO najważniejszych zaliczały się:

  • 2000 - „Rzeczypospolite – polskie wyroby 1899-1999”, wystawa prezentowana w Muzuem Narodowym w Warszawie i w Krakowie
  • 2000 - po trzyletniej przerwie Instytut Wzornictwa Przemysłowego wznowił wystawy pokonkursowe „Dobry Wzór”; odbywają się co roku do dziś
  • 2000 - ogólnopolska wystawa „Design Młodych 2000”, również w IWP
  • 2001 - Ogólnopolski Konkurs Wzornictwa Przemysłowego Zabawka, Kraków
  • 2001 - dwuczęściowa wystawa „Sztuka projektowania 2001”: „Architekturę wnętrz - sztukę kształtowania przestrzeni” pokazywał Dom Artysty Plastyka w Warszawie, a „Wzornictwo przemysłowe – sztukę kształtowania przedmiotu” – IWP
  • 2004 - prezentacja młodego polskiego designu zatytułowana „Wobec konsumpcji” na Biennale Projektowania w St-Etienne we Francji, nagrodzona Grand Prix, przygotowana przez Fundację „Rzecz Piękna” i SPFP (2005, pokazywana z Cieszynie i Budapeszcie)
  • 2004 - wystawa „Design PL” w Ośrodku Kultury Polskiej w Budapeszcie
  • 2004 - wystawa „Made in Poland” we Frankfurcie
  • 2006 - prezentacja polskich uczelni projektowych pod hasłem „Kooperacje” na Biennale Projektowania w St-Etienne we Francji, zorganizowana przez ASP w Warszawie i SPFP
  • 2006 - konferencja „Wzornictwo – kultura i gospodarka” zorganizowana w Warszawie
  • 2006 - konferencja Międzynarodowego Stowarzyszenia Szkół Artystycznych, Projektowania i Mediów CUMULUS i towarzysząca jej wystawa „Design PL”, zorganizowana przez Fundację Pro Design, Warszawa
  • 2007 - brytyjsko-polska wystawa „My World” („Mój świat”) w warszawskiej Zachęcie, zorganizowana przy współpracy British Council i SPFP
  • 2007 - konferencja „Wzornictwo przemysłowe marką narodową” zorganizowana przez Urząd Patentowy RP w Bibliotece Narodowej
  • 2009 - „Wartość dodana. Światowe wzornictwo z Polski”, wystawa Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, w 2010 roku prezentowana na Expo w Szanghaju
    Wzornictwo ostatnich lat przyniosło wiele udanych modeli mebli dzięki działalności polskich projektantów, jak Tomasz Augustyniak, Piotr Kuchciński, Tomek Rygalik. Sukcesem okazała się działalność grupy projektowej Puff-Buff (Anna Siedlecka, Radosław Achramowicz) czy kontestacyjne prace Poor Design (Bartosz Mucha). Wybitny polski twórca ceramiki Marek Cecuła odniósł wiele sukcesów wraz z założoną przez siebie w Nowym Jorku firmą Modus Design, mającą dzisiaj swoją siedzibę również w Polsce – w Kielcach.

Po okresie negowania form ludowych, wypartych niejako wraz z dawnym systemem, nastąpił w ostatnich latach powrót do korzystania z inspiracji twórczością ludową. Ludowość, postrzegana jako element rodzimy, po raz kolejny znalazła odbicie w projektowaniu, zyskując współczesną interpretację. Kluczem może być zarówno forma, jak i materiał czy technika wytwarzania, czego dobrymi przykładami są m.in. sukcesy firmy MOHO (Red Dot Design Awards 2008 dla projektu dywanu Mohohej!DIA) czy prace studiów projektowych AZE DESIGN, STUDIO BAKALIE oraz seria mebli firmy VOX nazwana „Nowy folk”.

W ostatnich latach inicjatywa lokalnych ośrodków dedykowanych wzornictwu zaistniała w różnych polskich miastach: Pomorskie Centrum Designu w ramach Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni; Centrum Designu w Poznaniu, Ośrodek Współczesnej Sztuki Użytkowej w Kielcach; Centrum Wzornictwa przy ASP we Wrocławiu; Design Centrum w Krakowie.

Opracowany przez Ministerstwo Gospodarki program Innowacyjna Gospodarka ,dotyczący lat 2007-2013, wprowadził zapisy korzystne dla rozwoju wzornictwa, postrzegające tą dziedzinę – wzorem gospodarek innych państw – jako ważny czynnik rozwoju innowacyjności.

W chwili obecnej, w sytuacji kiedy gospodarka światowa i krajowa musi stawić czoło kryzysowi, wzornictwo jest jednym z narzędzi, po które warto sięgnąć. Narzędzi, które – jak pokazuje historia – wielokrotnie sprawdziło się w walce z kryzysem. 

Wzornictwo przemysłowe jest procesem opartym o kreatywność, korzystającym ze swych korzeni: sztuki, techniki, nauki. Jest dziedziną istniejącą w warunkach wolnorynkowej gospodarki i społeczeństwa konsumpcyjnego, generującą zysk. Odpowiada na estetyczne, użytkowe, kulturalne i materialne potrzeby społeczne. Z założenia ukierunkowane na przyszłość, bywa również nośnikiem tradycyjnych wartości czy budowania narodowej tożsamości w zglobalizowanym świecie. Patrząc z perspektywy ekonomicznej design się po prostu opłaca.

Wcześniej:
Lata 90.

 

  • OVAL TORBA EKOLOGICZNA Z SERII 60 BAG
    Projekt Katarzyna Okińczyc, Remigiusz Truchanowicz, materiał naturalna włóknina lniano-wiskozowa, materiał ulega biodegradacji w ciągu 60 dni, data 2009. Producent: Agencja Reklamowa Studio Remigiusz Truchanowicz. Foto: Okińczyc Katarzyna
  • STOŁKI PLOPP
    Projekt Oskar Zięta, data 2008. Producent: XXX. Foto: Zięta Oskar
  • KOLEKCJA MEBLI MONO
    Projekt Tomasz Augustyniak, data 2002. Producent: COM. 40 Limited Sp. Z o.o Foto: COM.40
  • DYWAN MOHO HEJ! DIA
    Projekt Moho Design (Magdalena Lubińska, Michał Kopaniszyn), data 2005. Producent: Moho Design fot.: Moho Design
  • ŻYRANDOL QUEEN’S
    Projekt Puff Buff Design (Anna Siedlecka, Radosław Achramowicz), materiał błyszczące PCV, plastik, stal polerowana, 145 diody LED, data 2008. Producent: Puff Buff Design. fot.: Puff-Buff Design
Ocena:     
Komentarze: 0
Zaloguj się aby dodać opinię

Logowanie do profilu

 

 

Nie posiadasz jeszcze konta? Załóż bezpłatne konto w portalu ZSZ.

Nie pamiętasz hasła? Zamów nowe hasło.
UWAGA - warunkiem jest obecność adresu e-mail przypisanego do konta, dla którego zamawiane jest nowe hasło.

Zakładanie konta

Podany login, poza rolą w procesie logowania na swoje konto, będzie służył do sygnowania wszystkich akcji użytkownika dokonanych w obrębie portalu.
Login nie może zawierać następujących znaków:
\ / : * ? "< > |
ani zaczynać się od kropki.
*
 
*
 
Jako hasło proszę wpisać ciąg przynajmniej 7 znaków, zawierający co najmniej jedną cyfrę lub znak specjalny (na przykład #, $, %).
*
*
*
 

 
 
 
 
 
Patroni medialni
Patroni medialni
Innowacyjna Gospodarka Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.