Strona główna: Zaprojektuj swój zysk

EN PL
 

Instytut Wzornictwa Przemysłowego

 
 
Strona główna - Zaprojektuj Swój Zysk / Wiedza / FAQ

Najczęściej pytacie o...

 

 Na pytania odpowiada Karolina Rzepa, aplikantka adwokacka z Kancelarii Prawnej GESSEL

  1. Projektant rozpoczynający działalność zawodową pragnie założyć pierwszą własną firmę. Jaka formę działalności gospodarczej powinien wybrać i od czego powinien uzależnić swój wybór w kontekście specyfiki zawodu projektanta w Polsce i Europie?
    W większości przypadków, w początkowej fazie działalności zawodowej projektanta, najbardziej właściwą formą jest założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (tzw. samozatrudnienie). Forma ta daje możliwość własnego zarządzania swoim czasem i dlatego jest odpowiednia dla początkujących projektantów. Jest to pod względem prawnym najprostsza z form działalność gospodarczej. Nie wymaga ona dużego kapitału własnego, a projektant sam podejmuje wszystkie decyzje w ramach prowadzonej działalności. Są jednak wady takiej formy działalności. Przede wszystkim projektant odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania cywilno- i publiczno-prawne (podatki). Kwestie jednoosobowej działalności gospodarczej reguluje ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
  2. Jak powinna być skonstruowana umowa współpracy projektanta i producenta (mam na myśli sprzedaż projektu), aby kontrolować ilość produkcji / sprzedaż przez producenta?
    Kwestia ta powinna być szczegółowo uregulowana w umowie. Po pierwsze, rozliczenie powinno następować na podstawie przedstawionego wykazu sprzedaży (produkcji) opartej np. na wzorze przemysłowym. Po drugie, należy wskazać, że projektant osobiście lub za pośrednictwem osoby trzeciej (także profesjonalisty) ma prawo wystąpić do producenta o udostępnienie odpowiednich dokumentów księgowych oraz innych dokumentów zaświadczających o ilości sprzedaży (produkcji) towaru wyprodukowanego na postawie projektu czy wzoru. Producent powinien być zobowiązany do udostępnienia takich dokumentów w ciągu np. 30 dni od otrzymania takiej prośby od projektanta. Ponadto, jeśli liczba sprzedanych towarów przedstawiona projektantowi nie zgadza się z liczbą zawartą w dokumentach, to w terminie określonym w umowie winno nastąpić ostateczne rozliczenie. W obrocie praktykowany jest zapis, o przeniesieniu kosztów takiego audytu przeprowadzonego przez profesjonalistę na producenta, jeśli badanie wykaże, iż rzeczywista ilość sprzedanych (wyprodukowanych) towarów jest większa niż 5 proc. lub 10 proc. w porównaniu do wykazu sprzedaży przedstawionego projektantowi.
  3. Ile procent w umowie projektanta z producentem powinny wynosić tantiemy projektanta?
    Kwestia określenia wysokości wynagrodzenia zależy wyłącznie od ustaleń między stronami i ma na nią wpływ wiele czynników, m.in. renoma projektanta, pozycja rynkowa producenta, zakres planowanej produkcji itd. Nie ma natomiast żadnych prawnych ograniczeń w tym zakresie.
  4. Jak zabezpieczać projekty przed kopiowaniem (z wykluczeniem patentów)?
    Przed przystąpieniem do negocjacji z producentem zainteresowanym zakupem praw do projektu wskazane jest, aby zawrzeć umowę o zachowaniu poufności. Taka umowa zobowiąże potencjalnego kupującego do nieujawnienia osobom trzecim informacji, o których dowiedział się w trakcie trwania negocjacji, w tym w szczególności o projekcie. Ważnym jest, aby w takiej umowie zawrzeć postanowienia dotyczące kary umownej na wypadek niewywiązania się ze zobowiązania. W takim wypadku projektant nie będzie musiał wykazać szkody wywołanej postępowaniem producenta.
    Dobrą praktyką jest także pewna powściągliwość w przekazywaniu informacji o projekcie, tak aby osoby nieuprawnione nie weszły w posiadanie informacji o nim. Należy pamiętać, iż autorowi projektu (w przypadku wzoru przemysłowego) przysługują prawa autorskie do niego na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Udowodnienie autorstwa projektu jest niekiedy trudne. Dlatego też, należy zwracać uwagę na „zbieranie” wszystkich dowodów świadczących o autorstwie projektu. Jednym ze sposobów jest złożenie projektu do depozytu osoby godnej zaufania. Mogą być to dowody wykazujące prawa projektanta na wypadek dochodzenia swoich praw przed sądem.
  5. W wypadku umowy komisowej (sprzedaż w galeriach, concept store) – kto rozlicza się z podatku?
    Jednym z obowiązków publiczno-prawych projektanta jest rozliczanie się z uzyskanego przychodu poprzez zapłatę podatku. Obowiązek ten nie może być przeniesiony na komisanta.
  6. Czy jest ograniczenie ilościowe przy sprzedaży komisowej?
    Z punktu widzenie prawa nie ma takich ograniczeń.
  7. Czy istnieje różnica w rozumieniu prawa między sprzedażą w galerii sztuki a w sklepie?
    W świetle prawa nie ma różnicy między sprzedażą w galerii sztuki a w sklepie. W obu przypadkach mamy do czynienia z umową sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego, który mówi, iż sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
  8. Czy umowa tantiemowa gwarantuje projektantowi dostęp do księgowości firmy (historii sprzedaży), która produkuje kupiony ode mnie projekt? Jaki zapis w umowie daje mi takie prawo?
    Art. 47 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyznaje twórcy (projektantowi) prawo do otrzymania informacji i wglądu w niezbędnym zakresie do dokumentacji mającej istotne znaczenie dla określenia wysokości tego wynagrodzenia, jeżeli wynagrodzenie twórcy zależy od wysokości wpływów z korzystania z utworu, Jednakże, wysoce wskazane jest, aby w umowie uregulować kwestię sprawowania przez projektanta kontroli rzeczywistej sprzedaży. Zostało to omówione w pkt. 2). Na wypadek naruszenia (bezumownego wykorzystania) praw do projektu, będącego utworem w rozumieniu prawa autorskiego, istnieje także sądowy środek otrzymania informacji o takich dokumentach- tzn. roszczenie informacyjne. Na mocy art. 80 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne, nawet przed wytoczeniem powództwa projektant mający interes prawny, może złożyć wniosek do sądu właściwego do rozpoznania spraw o naruszenie autorskich praw majątkowych ze względu na miejsce, w którym sprawca wykonuje działalność lub w którym znajduje się jego majątek, o zobowiązanie naruszającego autorskie prawa majątkowe do udzielenia informacji i udostępnienia określonej przez sąd dokumentacji mającej znaczenie dla roszczeń, o których mowa w art. 79 ust. 1. Podobne roszczenie informacyjne w przypadku dochodzenia praw np. z praw wyłącznych do wzorów przemysłowych określa art. 2861 ustawy prawo własności przemysłowej.
  9. Jak zabezpieczyć się przed nierzetelnością wypłacania tantiem przez firmę?
    Dobrym sposobem jest zawarcie w umowie uprawnienia do weryfikacji dokumentów księgowych pod względem ilości sprzedanych towarów. Zostało to omówione w pkt. 2).
  10. Czy projekt wzorniczy opatentowany przez projektanta ma większą wartość w chwili sprzedaży producentowi majątkowych praw autorskich do niego?
    Generalnie wzór przemysłowy, do którego projektant uzyskał prawo wyłączne, powinien mieć większą wartość niż sam projekt. Spowodowane jest to tym, iż uzyskanie praw wyłącznych do wzoru przemysłowego uzyskuje wyłączne prawo do używania wzoru przemysłowego na określonym terytorium. Jest to tak jakby „dodatkowa gwarancja” dla producenta, że nikt inny nie będzie używał danego wzoru.
 
 
 
Patroni medialni
Patroni medialni
Innowacyjna Gospodarka Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.